http://www.tray-fa.com

Domates Yetistiriciligi Print E-mail


DOMATES HASTALIKLARI

     Domateslerin birçok mantari hastalıkları, bitkisel ve hayvansal zararlıları bulunmaktadır. 

MANTARİ HASTALIKLAR


Image Domateslerde Mildiyö hastalığı:
      Mildiyö hastalığı çok nemli geçen dönemlerde yaprak ve meyvelerde fazla zarara sebep olur. Esmer lekeli yapraklar, daha sonra siyahlaşarak kurur, meyvelerde çürüklük meydana gelir.
Mücadelesi:
      Dayanıklı domates çeşitleri yetiştirilmeli, mantari hastalıklara karşı ilaçlı mücadele yapılmalıdır.


Domates Yaprak Küfü :
      Domates yapraklarında esmer lekeler meydana gelir. Sararan yaprakların alt yüzlerinde zeytuniyeşil küf tabakası meydana gelir. Lekeli yapraklar kıvrılarak zarar görür. Genç bitkilerde hastalık daha fazla görülür.

Mücadelesi :
      Hastalık belirtileri görülür görülmez fungusitlerle ihtiyaca göre 1-2 defa ilaçlama yapılır.


Domateslerde Altenaria Hastalığı :
      Bu mantar hastalığı Bahçe, tarla ve serada yetiştirilen domateslerin yapraklarında, saplarında ve meyvelerinde leke şeklinde görülür. Küçük lekeler zamanla büyüyerek koyu gri bir renk alır. Hastalığın şiddetli halinde bütün yapraklar kurur ve dökülür. Meyvelerde ise koyu renkli köpük ve lekeler meydana gelir. Tohumla geçtiği sanılmaktadır.

Mücadelesi:
      Tohum ve fide yastıkları dezenfekte edilmeli, dayanıklı çeşit kullanılmalı ilaçlama yapılmalıdır.


ImageDomateslerde Gövde Çürüklüğü Hastalığı :
      Domates bitkisinin kök boğazının 15-20 cm yukarısında gövde üzerinde esmer lekelr meydana gelir. Dokular çatlar, bitki kökten aldığı suyu dal ve yapraklara çıkartamadığı için yapraklar solar, bir müddet sonra bitki ölür.

Mücadelesi:
      Fide ve tohum yastıkları dezenfekte edilmeli, tohumlar ekilmeden önce ilaçlanmalı, hastalığa tutulan bitki kökleri ile beraber çıkartılıp yakılmalı, sırık domateslerde kullanılan sırıklar dezenfekte edilmeli, seralarda hastalık görüldüğünde ertesi yıl toprak mutlaka dezenfekte edilmelidir.


Domateslerde Fusaryum Solgunluğu :
      Bu hastalık mantarları toprakta yaşar ve kökler vasıtası ile bitkiye geçer. Bazen tohum ile de geçebilir. Hastalık önce yaprakların solması sonrada bütün bitkinin ölmesi şeklinde kendisini gösterir. Domates meyveleri yumuşak ve buruşuk bir durumdadır, çabuk bozulur.

Mücadelesi :
      Bu hastalıkla mücadele zor olmakla beraber şu tedbirler alınabilir. Domates tohumları ekilmeden önce ilaçlanmalı, tohum , fide yastıkları ve sera toprakları dezenfekte edilmeli, hastalık çıkan parselde 3-4 yıldan önce domates yetiştirilmemeli bu hastalığa dayanıklı çeşitler seçilmelidir.


Septoria Yaprak Lekesi Hastalığı :
      Domates yapraklarında ve saplarında birçok küçük yuvarlak, kırmızımtırak kahverengi lekeler halinde görülür. Sonra yaprakların ortası kurşuni bir renk alır ve kurur. Hastalığa yakalanan yapraklar dökülür.

Mücadelesi:
      Kimyasal ilaçlarla mücadelesi yapılmalıdır.
  
Domates Fidelerinde Görülen Çökerten Hastalığı :
      Hastalığa çökerten, dip çürüklüğü,bayılma veya devrilme hastalığı da denmektedir.  İyi havalanmamış fazla sıcak ve gereğinden fazla sulanmış tohum yastıklarında ki fideler öbek, öbek devrilir. Hastalık mantarı domates fidelerinin kök boğazlarına arız olarak buraları tahrip eder.  Bu fidelerin kök boğazlarında siyahlaşmalar görülür.

Mücadelesi:
      Tohum yastığında kullanılan harç eski yanmış ve elenmiş gübre ile yeni elenmiş iyi bahçe toprağı ve temiz kumla normal ölçülerde karıştırılarak hazırlanmalıdır. Tohum ve fide yastıkları toprakları hazırlanırken mantari hastalıklara karşı ilaçlama yapılmalı, ilaçlamadan ancak 1 hafta sonra da tohum ekimi yapılmalıdır. Fideler 3-4 yaprak olduktan sonra ilaçlama yapılıp temiz su ile fideler sulanmalıdır. 


BAKTARİYEL HASTALIKLAR

Domates Meyvelerinde Esmer Çürüklük Hastalığı :
      Olgunlaşması yaklaşan domateslerin alt kısımlarında siyah halkalar şeklinde görülür. Böceklerle bitkiden bitkiye taşınır.

 Mücadelesi :
      Hastalıklı domates bitkileri derhal sökülüp yakılmalı, sağlam tohumluk kullanılmalı, hastalıklı parseller 4 yıl süre ile domates, patates, patlıcan, biber dikilmemelidir.

Domateslerde Şiddetli Bakteri Solgunluğu Hastalığı :
      Bu hastalığa tutulan domateslerin dalları enine kesildiğinde kurşuni renkte sümüklü bir madde çıkar. Hastalığa yakalanan bitki birden solar, üzerinde yeşil yapraklar olduğu halde ölür. Domates saplarında uzunluğuna çizgi şeklinde boşluklar görülür.

Mücadelesi :
      Hastalık görüldüğü zaman domates bitkisi kökleri ile beraber sökülüp yok edilmeli, böyle yerlere 4-5 sene süre ile domates, patates, patlıcan, biber gibi sebzeler ekilmemelidir. Tohumlar sağlam bitkilerden alınmalıdır.

Domateslerde Bakteri Solgunluğu :
      Bu hastalıkta solgunluk bitkide yavaş yavaş devam eder, sonunda yaprakların hepsi veya büyük bir kısmı kurur, bitki meyve bağlamaz. Bakteriler toprakta 2 yıl süre ile yaşayabilir. Sağlam bitkilerin yaralı kökleri ile geçer. Ayrıca tohum ile de geçer.

Mücadelesi :
      Sağlam tohum kullanılmalı, hastalığın çıktığı yerlerdeki tohum ve fide yastıkları toprakları ile beraber dezenfekte edilmeli, hastalık çıkan tarla ve bahçelerde 4-5 yıl süre ile domates yetiştirmemeli, dayanıklı çeşitler seçilmelidir.
   
VİRUS HASTALIKLARI

      Hastalığa yakalanmış domateslerde yapraklar ufalır, dallar incelir, mahsül azalır ve kalitesi bozulur. Önemli virüs hastalıkları

Mozaik Virüs Hastalığı :
      Domates yaprakları üzerinde açık ve koyu yeşil renkli mozaik lekeleri görülür, yapraklarda kabarcıklar meydana gelir, verim %10 – 20 oranında azalır.
 
Aucuba Mozaik Hastalığı :
      Tohum ile geçer, domates yaprakları üzerinde sınırları belli sarımtırak yeşil lekelr meydana gelir. Meyveler üzerinde ise gayrı muntazam lekeler oluşur.

Sarı Uçluluk Veya Sarı Yapraklılık Virüsü :
      Genç yapraklarla filiz uçlarında belirgin olarak sarı renk meydana gelir.
 
Yaprakların İp Şeklinde İncelmesi :
      Normal yapraklar yaprağın ortasında sadece damarı kalacak şekilde incelir. Yapraklar ince ip gibi bir hale gelir. Bu duruma domateslerde yetişme süresinin sonunda rastlanır.

Çizgili Virüs Hastalığı :
      Bu virüs yaprak sapı ve dallar üzerinde çizgiler meydana getirir, hastalık çoğaldığında bitkinin uç sürgünleri solar ve ölür. Meyveler üzerinde yuvarlak, çukur, yüzük veya nal şeklinde ölü dokular görülür, bu dokular altındaki et sertleşir. Yazın sıcak fazla olduğunda daha fazladır.

Cüce Virüs Hastalığı :
      Domates bitkisi bodur kalır, uç filizleri menekşe rengini alır, bitki mahsul bağlamaz zararı çok fazladır.
      Bu virüslerden başka bronz leke hastalığı, esmer lekeli virüs, kök veya bigbud hastalığı gibi virüs hastalıkları da bulunmaktadır.

Mücadelesi:
      Domatesi sera,bahçe veya tarlada yetiştirirken havalandırmaya, sulamaya, fazla azotlu gübre vermemeye çalışılmalıdır. Sağlam bitkilerden tohum alınmalı, tohumlar mutlaka ilaçlanmalıdır. Fide yetiştirilmede kullanılan yastık ve saksı toprakları ile sera toprakları sterilizasyon yapılmalıdır. Seralarda ve açıkta yetiştirilen domateslerde görülen yaprak bitleri, kırmızı örümcek ve tripslere karşı mücadele yapılmalıdır. Bahçe ve tarlada domates yetiştirirken yanında tütün, patates, biber, hıyar ve yabani patlıcangillere ait bir bitki bulundurmamalıdır. Hastalıklı domatesler budanırken koltuk altlarını elle koparırken veya ürün toplarken bıçak ve makas gibi budama aletleri ile eller temiz sabunlu su ile yıkandıktan sonra sağlıklı domateslere bakım yapılmalıdır. Hastalığa yakalanan bitkiler kökleri ile beraber çıkarılıp yakılmalıdır.        


DOMATESLERDE GÖRÜLEN FİZYOLOJİK HASTALIKLAR


Yaprak Kıvrılması :
      Domateslerde yaprak kıvrılma sebeplerinden biri kuvvetli bir koltuk alma budamasıdır. Sulamanın gecikmesi de kıvrılmaya neden olur. Sulama yapıldıktan sonra yapraklar tekrar eski haline döner. Fazla ışıkta yaprakların kıvrılmasına neden olabilir. Ayrıca bazı domates çeşitlerinin kendine has özelliği de bulunmaktadır.

Yulaf Çiçeği :
      Bazı domates çeşitlerinde çanak yapraklar normal olarak meydana gelmez, erkek organlar açık sarı renkte meydana gelir. Sebebi fazla gübreleme ve sulama sonucu büyüme faktörlerinin birden bire artmasıdır.

Domates Dallarında İç Boşalması :
      Genç domates bitkilerinde dallarda görülen iç boşluklarına fazla su ve azot ile yüksek ısı ve ışık azlığı sebep olur. Yaşlı bitkilerde ise şaşırtmada kullanılan saksıların küçüklüğü nedeniyle köklerin kötü teşekkül etmesi ve bitkinin çabuk büyümesidir.

Genç Bitkilerde Çalılaşma:
      Bazı genç domatesler küçük kalır, yapraklar normal yapraklara göre daha küçüktür. Saplar kısa olup fide çalılaşır. Buna sebep yastıklardaki ışık azlığı ve ısının gereğinden yüksek olmasıdır. Yetiştiricilikte bu fideler kullanılmamalıdır.

Meyvelerde Çatlaklar :
      Domates meyveleri kabuklarının sap etrafında yıldız veya halka şeklinde az veya çok derin çatlaklar meydana gelir. Nedeni sulamanın belli bir zamanda düzensiz yapılmasıdır. Özellikle turfanda domates yetiştirilen seralarda ani olarak kaloriferlerin söndürülmesi, bir defada fazla miktarda yaprak kopartılması, gereğinden fazla su verilmesi çatlakların çoğalmasına neden olur. Bahçede veya tarlada yetiştirilen domateslerin meyvelerinde görülen çatlakların önüne geçmek daha zordur. Sulamanın ayarlanması yanında yağmurdan önce bütün olgunlaşan meyveler toplanmalıdır. 

Meyvelerin Sap Taraflarında Yüzük Şeklinde Yeşil Bir Tabakanın Teşekkülü:
      Bu durum bir çeşit özelliği olmakla beraber toprakta azot ve tuz konsantrasyonunun fazlalığı buna sebep olur.

Meyveler Üzerinde Güneş Yanığı :
      Kuvvetli güneş ışıkları oğlun domateslerin meyve kabukları üzerinde beyaz renkte gayri muntazam yanık lekeleri yapar. Bu lekeler daha sonra çökerek kuru havalarda sertleşir, nemli havalarda ise küf tabakası ile kaplanır. Az yapraklı çok verimli yer domates çeşitleri bahçe veya tarlada uzun müddet toplanmadan kalırsa güneş yanığı meydana gelir. Bu çeşitlerin fidelerini erken dışarı dikmek, ürünü de yaz sıcakları çoğalmadan toplamak gerekir. Kışın seralarda yetiştirilen sırık domateslerde ise fazla budama yapmamalı, yapraklara zarar veren hastalıklarla mücadele edilmelidir.  

Meyveler İçerisinde Boşluklar:
      Bazı domates çeşitlerinin meyveleri şekilsiz olup içinde de boşluklar meydana gelebilir. Bu durum çeşidin kendi özelliğinden olmakla beraber toprağın fazla gübrelenmiş olması ve geceleri ısının fazla yüksek olmasından meydana gelebilir.

Çiçek Burnu Çürüklüğü :
      Sıcak zamanlarda toprak kurursa domates meyvelerinde bu hastalık meydana gelir. Düzenli sulamanın yapılmaması etkendir. Henüz kızarmamış meyvelerde dışarıdan önce çiçeğin bulunduğu kısımda esmer renkli lekeler meydana gelir. Bu lekeler katılaşır siyahlaşarak deri gibi sert bir durum alır. Bakteriler ve mantarlar buradan içeri girerek meyvenin çürümesine sebep olur.

Yapraklarda Klor Zararı:
       Normal yeşil renkli yaprakların damarları sarı bir renk alır. Bu durum toprağı fazla kloru bulunan gübrelerle gereğinden fazla gübrelenmesinden meydana gelir. Zarar görüldüğü zaman bol miktarda sulamak fayda verebilir.

Yapraklarda Fosfor Asidi Eksikliği :
      Domates yapraklarının alt yüzlerinin menekşe çeler bir renk alması fosfor noksanlığını gösterir. Buna çare olarak fosfor içeren yaprak gübresi ile gübreleme yapılmalıdır.

Yapraklarda Magnezyum Eksikliği:
      Yaprak damarlarının etrafı yeşil diğer tarafları sarı bir renk alır. Asitli topraklara amonyum sülfat gibi asitli gübreler verilmemeli belirli aralıklarla magnezyum içeren yaprak gübresi ile gübreleme yapılmalıdır. 

Yapraklarda Mangan Eksikliği :
      Domates bitkisinin uç yaprakları sararır, Yapraklarda bir incelme görülür, mangan içerikli gübreler kullanılarak bu sorun çözülür.




 
Next >

Ana Menu

Ana Sayfa
TARIM
ARASTIRMA
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
LINKLER
Ara - Bul
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

Tarim Bölümü

Counter

Free Counter